منصب نبوت و امامت امرى است اختصاصى ، ولى وصول به مقام توحيد مطلق و فناى در ذات احديت كه تعبير از او به ولايت مىشود ابداً اختصاصى نيست و انبيا و ائمه عليهم السلام امت را بدين مرحلهء از كمال دعوت كردند . حضرت رسول اكرم صلى الله عليه و آله امت خود را دعوت فرموده‌اند كه به آن جايى كه پاى خود را گذارده‌اند پا گذارند و اين مستلزم امكان سير به آن مقصد است و الّا لازم مىآيد دعوت لغو باشد : « لَقَدْ كانَ لَكُمْ فِي رَسُولِ اللَّهِ أُسْوَةٌ حَسَنَةٌ لِمَنْ كانَ يَرْجُوا اللَّهَ وَ الْيَوْمَ الْآخِرَ وَ ذَكَرَ اللَّهَ كَثِيراً » « 1 » . از طريق عامه روايت شده است كه : لَوْلا تَكْثيرٌ فِى كَلَامِكُمْ وَ تَمْريجٌ فِي قُلُوبِكُمْ لَرَأيْتُمْ مَا أرَى وَ لَسَمِعْتُمْ مَا أسْمَعُ ؛ اگر اين گفتارِ بسيار در زبان‌ها و اين اضطراب و آشوب در دل‌هاى شما نبود ، هر آينه مىديديد آن‌چه را كه من مىبينم و مىشنيديد آن‌چه را كه من مىشنوم . اين گفتار حضرت رسول اكرم صلى الله عليه و آله به خوبى حاكى است از آن‌كه علت عدم وصول به كمالات انسانى همانا خيالات باطلهء شيطانيه و افعال لغو و بيهوده است . و از طريق خاصه نيز روايت است كه آن حضرت فرمود : لَوْلَا انَّ الشَّيَاطينَ يَحُومُونَ حَوْلَ قُلوبِ بَني آدَمَ لَرَأَوْا مَلَكُوتَ السَّمَاوَاتِ وَالأَرْضِ ؛ اگر شياطين گرداگرد دل‌هاى فرزندان آدم گردش نمىكردند ، هر آينه آن‌ها ملكوت آسمان‌ها و زمين را مىديدند . و از جمله آثار آن مرتبهء عالى انسانى احاطهء كليه است به قدر استعدادات امكانيه به عوالم الهيه و نتيجهء اين احاطه ، اطلاع بر ماضى و مستقبل است و تصرف در مواد

--> ( 1 ) . احزاب ، آيهء 21 : [ و براى شما در وجود رسول خدا صلى الله عليه و آله الگوى نيكويى است ، براى آن كس كه اميد به [ ديدار ] خدا و روز قيامت دارد و فراوان ياد خدا كند . ]